مسیر راه آهن ترکیبی ریلی-دریایی چین به ایران
این مسیر یک گزینه چندوجهی است که با ترکیب حملونقل ریلی در خشکی و کشتیرانی در دریا، مسیری متفاوت برای ارتباط چین و ایران ایجاد میکند. کل مسافت حدود ۸۶۷۶ کیلومتر است و زمان حمل به دلیل وابستگی به فاکتورهای دریایی، معمولاً حدود ۲۰ روز و گاه بیشتر طول میکشد. مزیت اصلی آن، عبور از کشورهای کمتر و حذف تعویض بوگی اضافی است، اما نقطه ضعف بزرگ، وابستگی به شرایط آبوهوایی دریای خزر و زمانبندی شناورهاست که باعث ناپایداری در زمانبندی میشود.
شهر ایوو در چین، نقطه شروع این سفر ترکیبی است. کالاها در این شهر بارگیری شده و پس از طی مسیر ۴۲۵۶ کیلومتری در داخل چین، به ایستگاه مرزی آلاشانکو میرسند. در این مرز، فرآیند تعویض بوگی برای تطابق با ریل عریض شبکه قزاقستان انجام میشود که معمولاً یک تا دو روز زمان نیاز دارد.
سپس قطار وارد قزاقستان میشود، اما برخلاف مسیرهای زمینی کامل، مقصد نهایی آن در خشکی، بندر آکتائو در ساحل شرقی دریای خزر است. قطار مسیر ۳۳۷۰ کیلومتری در قزاقستان را تا این بندر میپیماید که حدود سه تا چهار روز طول میکشد. در بندر آکتائو، محموله از روی واگنهای ریلی تخلیه و در اسکله بر روی کشتیهای باربر (رو-رو یا کانتینری) بارگیری میشود. این عملیات تخلیه و بارگیری در بندر، خود ممکن است یک تا سه روز زمان ببرد که به شلوغی بندر و برنامه کشتی بستگی دارد.
پس از آن، مرحله دریایی سفر آغاز میشود. کشتی مسیر تقریبی ۷۰۰ کیلومتری را در عرض دریای خزر تا بندر انزلی در ساحل جنوبی (ایران) طی میکند. زمان این عبور دریایی بسیار متغیر است و از دو تا پنج روز میتواند طول بکشد. این بخش کاملاً در گرو شرایط جوی است؛ طوفانهای خزری، یخبندان در زمستانهای سرد و حتی ظرفیت محدود ناوگان میتواند باعث تأخیرهای چندروزه شود. این عدم قطعیت، بزرگترین چالش این کریدور است.
با رسیدن به بندر انزلی در ایران، کالاها از کشتی تخلیه و مجدداً بر روی واگنهای ریلی ایرانی بارگیری میشوند. این فرآیند نیز یک تا دو روز زمان میبرد. در نهایت، قطار مسیر نسبتاً کوتاه ۳۵۰ کیلومتری را از انزلی به سمت مقصد نهایی، معمولاً تهران، طی میکند که حدود یک روز به طول میانجامد.
این مسیر برای محمولههای غیرفوری و حجیم مناسبتر است و نقش مهمی به عنوان یک مسیر کمکی و برای تنوع بخشیدن به گزینههای لجستیکی بازی میکند. موفقیت آن مستلزم هماهنگی دقیق بین بخش ریلی و دریایی است.
